Het wereldwijde magazine en verkoopplatform voor liefhebbers van klassieke auto’s, door liefhebbers.
Het wereldwijde magazine en verkoopplatform voor liefhebbers van klassieke auto’s, door liefhebbers.
De gemotoriseerde driewieler is het afgelopen decennium behoorlijk populair geworden. De De Dion-Bouton Club organiseerde speciale ritten voor tricycles, op veilingen werden soms verrassend hoge bedragen betaald en ook wij besteedden er geregeld aandacht aan. We dachten het verschijnsel inmiddels aardig te kennen. Tot er eerder deze week een Beeston Ladies’ Model op PreWarCar.com verscheen.
Inderdaad: een gemotoriseerde driewieler speciaal voor dames. Dat vroeg om nader onderzoek, want hoewel de bekende tricycles vrijwel zonder uitzondering voor heren lijken te zijn gebouwd, blijkt er nog een vrijwel vergeten hoofdstuk in hun geschiedenis te bestaan.
Om dat verhaal te begrijpen, moeten we terug naar de bloeiende Britse rijwielindustrie aan het einde van de negentiende eeuw. Britse fabrikanten liepen aanvankelijk voorop en leverden niet alleen complete fietsen, maar ook kettingen, tandwielen, zadels, voorvorken en technische kennis aan fabrikanten op het Europese vasteland. Veelbelovende ingenieurs als C.R. Garrard en Thomas Pullinger vonden er volop emplooi, terwijl bedrijven als Humber, Premier, Swift, Enfield en de Cycle Components Company uitstekende zaken deden.
Aan het einde van 1897 bereikten verschillende van deze ondernemingen hun beste resultaten en konden de aandeelhouders tevreden achteroverleunen. Niet voor lang, zo bleek.
Traditionele exportmarkten, waaronder de Verenigde Staten, Nederland en andere Europese landen, begonnen namelijk steeds meer zelf te produceren. Vanaf 1898 kregen de Britse fabrikanten te maken met een overaanbod aan fietsen, dalende winkelprijzen en snel teruglopende winstmarges. Ze moesten op zoek naar iets nieuws, bij voorkeur een product waarvoor ze hun bestaande fabrieken, machines en vakmensen konden blijven inzetten. Het antwoord was even logisch als avontuurlijk: de automobiel.
De New Beeston Cycle Company behoorde tot de eerste Britse ondernemingen die de sprong waagden. Al in 1896 experimenteerde het bedrijf met gemotoriseerde prototypes, waarna een motortricycle volgde. Waar de vroegste Franse machines doorgaans elektrische ontsteking gebruikten, koos Beeston aanvankelijk voor gloeibuisontsteking.
De eerste motoren waren duidelijk geïnspireerd op die van De Dion-Bouton, destijds hét voorbeeld voor de snelgroeiende groep fabrikanten van lichte motorvoertuigen. Ze werden echter in Engeland gebouwd door Accles uit Perry Barr, bij Birmingham. Later werden ook motoren van de Motor Manufacturing Company gebruikt.
In de catalogi van 1897 en 1898 stonden uitsluitend fietsen en driewielers met een bovenbuis, bedoeld voor mannelijke berijders. Maar in de Beeston Cycles and Motors-catalogus van 1899 verscheen plotseling een gemotoriseerde driewieler met een open frame. Het ontwerp was gebaseerd op de Ladies Model K Pedal Tricycle uit datzelfde jaar.
Dat het niet alleen bij een tekening in de catalogus bleef, bewijst een historische foto in de Motoring Picture Library in Beaulieu. Daarop staat een elegant geklede dame naast zo’n Beeston motortricycle, voorzien van een kenteken uit Glamorgan.
Waarom er zo weinig van zijn gebouwd, laat zich niet moeilijk raden. Een gemotoriseerde driewieler was aan het einde van de negentiende eeuw al een kostbaar en vooruitstrevend vervoermiddel. Een speciaal damesmodel vormde binnen die toch al kleine markt een niche in een niche.
Voor zover bekend zijn wereldwijd nog acht Beeston motortricycles in herenuitvoering bewaard gebleven. Van de Ladies’ Model is slechts één exemplaar bekend – en juist dat exemplaar wordt nu aangeboden.
Het betreft een nog niet voltooide, maar grotendeels complete restauratie. Het werk dat tot dusver werd uitgevoerd, is volgens de aanbieder van uitzonderlijk hoog niveau. De nieuwe eigenaar krijgt dus iets heel bijzonders in handen: een van de zeldzaamste overblijfselen uit de pionierstijd van het Britse gemotoriseerde vervoer.
Wij hebben de verkoper gevraagd of hij de tricycle tijdens de International Autojumble op onze stand in Beaulieu wil tonen, mits hij tegen die tijd nog niet is verkocht. Kom dus gerust langs om deze bijzondere Beeston van dichtbij te bekijken en meer informatie te krijgen.
Bron: The Tricycle Book van Michael Edwards
Tekst: Laurens Klein