Steun het moedig kleine België: een oorlogsvondst met een landaulet

• 
• 

Zonder ons in politieke discussies te willen mengen, raken deze twee foto's duidelijk een politiek thema aan. Dat blijkt al uit het bord met de tekst "Support Plucky Little Belgium", dat een bijzonder achtergrondverhaal heeft. De foto's dateren uit circa 1914, wat de context extra treffend maakt.

"Dappere kleine België" en de Britse wens haar te steunen, hangen nauw samen met de Eerste Wereldoorlog en met de bewondering van Groot-Brittannië voor het kleine land dat zich dapper verzette tegen de Duitse invasie. Wij raadpleegden een oud geschiedenisboek en werden eraan herinnerd dat, op de drempel van de toetreding van Groot-Brittannië tot de Grote Oorlog, het Duitse leger vrije doorgang door België eiste om een invasie van Frankrijk te starten. Koning Albert weigerde, in overeenstemming met de bepalingen van het Verdrag van Londen uit 1839, waarin België verplicht was tot neutraliteit in ruil voor de erkenning – en zogenaamd garantie – van haar onafhankelijkheid door Groot-Brittannië, Frankrijk, Oostenrijk, Nederland, Rusland en de Duitse Bond. De Duitsers reageerden door België binnen te vallen. Tijdens de daaropvolgende Duitse bezetting, die de rest van de oorlog voortduurde, leidde wat later bekend zou worden als de "Rape of Belgium" tot het verwoesten van steden, het vermoorden van burgers en de vernietiging van oude culturele artefacten.

Tijdens deze verschrikkingen zochten miljoenen Belgen elders veiligheid, en 250.000 kwamen in Groot-Brittannië aan. Het noodlot van België werd een populaire zaak onder sympathieke Britten. De poster "The Hun and the Home", waarin het idyllische Engelse dorpsleven scherp contrasteert met in puin gevallen Belgische huizen, is typerend voor de Britse overheidsplakkaten die waren ontworpen om steun op te wekken. Ondertussen kwam de oorlog steeds dichter bij het Engelse thuisland, nu granaten van Duitse oorlogsschepen op de Kanaalkust neerkwamen.

De snelle instroom van Belgen dwong het War Refugees Committee om een landelijk systeem van vrijwillige hulp op te zetten, en binnen twee weken na een oproep van het W.R.C. werden 100.000 aanbiedingen voor onderdak aan ontheemden ontvangen. Door het hele land werden 2.500 lokale commissies opgericht met steun van de autoriteiten, terwijl liefdadigheidsinzamelingsacties werden georganiseerd om hun werk te ondersteunen.

Deze twee foto's, afkomstig uit het Sankey Archive, zijn genomen voor het Palace Theatre in Barrow-in-Furness, Cumbria. Ze tonen hoogstwaarschijnlijk één van die commissies. Drie mannen in de groep dragen vergelijkbare kleding en hoge laarzen – kan iemand uitleggen waarom dat zo is? Oh, en we waren bijna de auto vergeten. Niet veel is ervan te zien, maar wellicht net genoeg om hem te identificeren?

Tekst: Jeroen Booij
Foto's: The Sankey Photography Archive

Plaats een reactie, stel een vraag, geef uw mening, deel aanvullende informatie of start een discussie door de onderstaande velden in te vullen