The Razor Blade: fenomeen of doodskist op wielen?

• 
• 
• 

Heel af en toe duikt er een machine uit het verleden op die eerder aan sciencefiction doet denken dan aan geschiedenis. Gestroomlijnd, extreem, en gehuld in mysterie – deze bizarre eenzitter trok direct onze aandacht tijdens het bladeren door de Bibliothèque nationale de France. Met zijn gepolijste aluminium lijnen en bijna mythische achtergrondverhaal dwong hij tot nader onderzoek. Aanvankelijk hadden we slechts een vage omschrijving: Voiture Panhard Profilée, Paris Motor Show, 1926. Wat we ontdekten, was een verhaal van gedurfde innovatie, snelheidsrecords — en tragedie.

Al snel kwamen we erachter dat deze Panhard & Levassor in werkelijkheid een recordauto was, bekend als de Lame de Rasoir — oftewel Razor Blade. Een naam die, dat zult u ongetwijfeld beamen, hem bijzonder goed past.

Het ontwerp was op meerdere vlakken messcherp. De zitpositie was hoogst ongebruikelijk: de bestuurder lag eerder dan dat hij zat in deze eenzitter. Zijn hoofd rustte op een klein kussen, en het zicht naar voren werd grotendeels geblokkeerd door de carrosserie — vooruitkijken moet dus een kwestie zijn geweest van af en toe opzij leunen. Het stuurwiel was eveneens opmerkelijk: groot, zonder spaken, en omsloot de romp van de bestuurder halverwege.

De opvallende carrosserie — vervaardigd uit gepolijst aluminium en mahoniehout — werd ontworpen door ingenieurs Louis Bionier en Marius Breton. Ze werd op maat gemaakt voor Breton, die tevens fungeerde als fabriekscoureur. Hij behaalde een snelste ronde van 190,324 km/u op Montlhéry, al was dat met de iets minder sensationele tweeliter-variant — niet met het karakteristieke 1,5-liter Razor Blade-model. Die laatste was naar verluidt ontworpen om de 240 km/u te doorbreken, maar haalde dat nét niet. Tijdens officiële metingen in oktober 1926 werd een gemiddelde snelheid van 223 km/u over vijf mijl geregistreerd.

Tragisch genoeg crashte Breton enkele dagen later met hoge snelheid. Hij kwam ter plaatse om het leven, op 34-jarige leeftijd. De weg in Issy-les-Moulineaux waar het ongeluk gebeurde, draagt nog altijd zijn naam.

Opvallend is dat de ophanging van de auto tot op heden onderwerp van discussie blijft onder historici. Wat wel redelijk zeker lijkt: de auto had geen remmen op de wielen — bewust achterwege gelaten omwille van aerodynamica en gewichtsbesparing. Alleen op de transmissie zou zich een trommelrem hebben bevonden — voor zover bekend, althans.

Tekst: Jeroen Booij
Beeld: Bibliothèque nationale de France

Plaats een reactie, stel een vraag, geef uw mening, deel aanvullende informatie of start een discussie door de onderstaande velden in te vullen