Twee 540K’s voor Roemenië: de vergeten Special Roadster op de Brătianu-boulevard

Het Roemenië van voor de oorlog had een verrassend verfijnde smaak voor exotische automobielen, maar weinig wagens konden tippen aan de glamour – of het mysterie – van de Mercedes-Benz 540K Special Roadster. Zeldzamer dan een Duesenberg en theatraler dan vrijwel alles wat er toen op Europese wegen te zien was, werden slechts zes exemplaren gebouwd met het reservewiel volledig binnen de carrosserie geïntegreerd. Opmerkelijk genoeg belandden twee van die zes in Roemenië.

Eén ervan is bekend: de wagen die werd geleverd aan koning Michaël I, een Special Roadster met unieke koetswerkdetails, een vijfversnellingsbak, een radio en koninklijke kentekenplaten. De naoorlogse omzwervingen van deze auto zijn vrij goed te volgen. Na 1948 gleed hij oostwaarts, dook in het voorjaar van 1960 te koop op in Kiev, en bracht vervolgens lange periodes door in Astrachan en Moskou, voordat hij uiteindelijk weer in het Westen terechtkwam. Een grillige reis, maar wel een gedocumenteerde.

De andere Roemeense 540K Special Roadster is echter de auto die door de tijd vergeten lijkt.

In oktober 1939 legde de Duitse fotograaf Willy Pragher een opvallende zwarte Special Roadster vast op de Brătianu-boulevard in Boekarest — een van de duidelijkste bewaard gebleven beelden van een tweede 540K in Roemenië. De auto droeg het kenteken 24-B en had, in tegenstelling tot de koninklijke 540K, de klassieke Sindelfingen-lijnen zoals bekend uit de fabriekscatalogus.

Wie de eigenaar was, blijft onzeker. Een plausibele naam is de filosoof en krantenuitgever Nae Ionescu, van wie bekend is dat hij “een sportieve, zwarte, tweezits Mercedes met een roodlederen interieur” bezat. Die beschrijving past bijna té goed bij de auto van Pragher, al is een sluitend bewijs nog niet gevonden.

Wie de eigenaar ook was, de Special Roadster moet een buitengewoon tafereel geweest zijn in een stad waar paard-en-wagens nog naast Hispano-Suiza’s reden. De lange motorkap, de vloeiende spatborden en de mechanisch aangeblazen achtcilinder van de 540K moeten in het verkeer van 1939 een onvergetelijke indruk hebben gemaakt.

En daarna — stilte. Het lot van 24-B is onbekend.

Een merkwaardige draad in het verhaal duikt op rond 1962–63. In Râșnov, een kleine stad in Transsylvanië, herinneren inwoners zich een zwarte Mercedes-cabriolet met “een compressor” en een roodlederen interieur. Ze meenden dat het de ex-koninklijke auto was. Dat was onmogelijk: de 540K van koning Michaël, met zijn onmiskenbare unieke carrosserie, bevond zich toen al diep in de USSR. Maar zou de Râșnov-auto 24-B geweest kunnen zijn?

De beschrijving klopt. De tijdlijn — bijna vijfentwintig jaar na de foto in Boekarest — is geloofwaardig voor een waardevolle auto die de oorlog in privébezit of verborgen toestand heeft overleefd. En provinciale steden in de vroege jaren zestig waren soms toevallige toevluchtsoorden voor vooroorlogse luxewagens.

Er zijn geen foto’s opgedoken, en het spoor houdt net zo abrupt op als het begint. Als de waarneming in Râșnov inderdaad de verdwenen Special Roadster betrof, kan het een van de laatste momenten zijn geweest waarop 24-B nog in leven werd gezien.

Van de zes Special Roadsters met intern reservewiel zijn er vandaag slechts drie bekend die nog bestaan. Dat er twee nieuw naar Roemenië gingen — een land met slechts een handvol zeer vermogende kopers in de late jaren dertig — is een van die onwaarschijnlijke verhalen die de vooroorlogse autogeschiedenis zo fascinerend maken.

De ene auto, die van de koning, volgde een dramatisch maar traceerbaar traject achter het IJzeren Gordijn. De andere, 24-B, verschijnt kort in 1939, misschien opnieuw in de vroege jaren zestig — en verdwijnt dan volledig uit de geschiedenis.

Tot er nieuw bewijs opduikt, blijft het een van de grote mysteries binnen de Mercedes-Benz 540K-historie. Maar dankzij één enkele foto op de Brătianu-boulevard weten we in ieder geval dat Roemenië ooit niet één, maar twee van de meest spectaculaire roadsters ooit gebouwd heeft mogen bewonderen.