Een nieuw tijdperk voor GP2: de laatste vooroorlogse ERA keert terug op het circuit

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Een ERA is meestal onmiskenbaar. In een tijd waarin alle raceauto’s er verschillend uitzagen, waren de ERA A-, B-, C- en D-types eenvoudig te herkennen tussen een grid met alles van drie-liter Maserati’s tot kleine Austin Sevens. Vaak vochten ze zelfs mee aan de kop van het veld. ERA’s werden oorspronkelijk gebouwd voor de 1.100 cc-, 1½-liter- en 2-liter-klassen, maar wisten regelmatig veel grotere auto’s te verslaan. Des te indrukwekkender als je bedenkt dat de fabriek niet meer was dan een garage naast het huis van Raymond Mays in het kleine stadje Bourne in Lincolnshire.

Toch bestaan er vandaag twee ERA’s die zich sterk onderscheiden van de rest—de E-types, GP1 en GP2, de laatste auto’s die ERA voor de oorlog bouwde. Waar de types A tot D een gestage evolutie vertegenwoordigden, betekende de E-type een radicale breuk met het verleden. De eerdere modellen gebruikten een aangepaste versie van het Riley-zescilinderblok, maar bij de E-type werd dit volledig herzien. De krukkastlijn lag veel hoger, bijna ter hoogte van de krukas, met een veel diepere oliepan. De versnellingsbak was een compleet nieuw ontwerp met een transaxle en een prachtig gegoten magnesium behuizing. In plaats van een eenvoudig ladderchassis kregen de E-types een buisframe en torsievering achter. Ook de carrosserie was veel gestroomlijnder, een voorbode van de sigaarvormige Grand Prix-auto’s na de oorlog.

Hoewel de geschiedenis van beide auto’s nauw met elkaar verweven is, werd GP1 in de 21e eeuw veel gebruikt in historische races. GP2 daarentegen verdween lange tijd uit de schijnwerpers en keerde pas recent terug na een grondige en goed gedocumenteerde restauratie.

Een auto met snelheid, maar zonder betrouwbaarheid

GP1 werd gebouwd in 1938 en had een korte racecarrière voor de oorlog. GP2 verscheen pas in 1939 en werd nauwelijks gebruikt voordat de oorlog de autosport stillegde. In 1946 werd hij verkocht aan coureur Leslie Brooke, die hem na een jaar weer inruilde. Na de overname van ERA door Leslie Johnson en de verhuizing van het bedrijf naar Dunstable werd GP2 de enige officiële fabrieksracer, en Johnson reed ermee in races.

De auto bleek extreem snel, maar ook uiterst onbetrouwbaar. Johnson zette vaak de snelste trainingstijd neer, maar moest in de race al na een paar ronden opgeven door een kapot kruisstuk, een gescheurde brandstoftank, beschadigde lagers of een defecte compressor. Toch wist hij vierde te eindigen in de British Empire Trophy van 1947 en vijfde in 1948, waarbij hij de snelste ronde deelde met Reg Parnell’s Maserati 4CLT. Op Goodwood in 1949 werd hij derde in de Chichester Cup en vijfde in de Richmond Trophy.

Op Montlhéry zette GP2 in 1948 een nieuw record neer tijdens de training voor de Coupe du Salon, en in de Jersey International Road Race van 1949 was alleen Luigi Villoresi’s Maserati sneller in de kwalificatie.

De 17-jarige redder van GP2

Bij de Grand Prix van Europa in 1950 viel GP2 uit door compressorpech. Daarna werd de originele motor vervangen door een Bristol-motor, en de auto werd een testplatform voor de ontwikkeling van de G-type, ERA’s laatste model, dat enkel in 1952 werd ingezet. Toen ERA zich terugtrok uit de autosport, dreigde GP2 gesloopt te worden—tot Peter King, een 17-jarige leerling-monteur, hem redde.

Omdat hij na drie jaar nog steeds geen nieuwe motor had geïnstalleerd, verkocht King de auto in 1955 aan Ken Flint en Verdun Edwards, die eerder het chassis van GP1 hadden gekocht. GP1’s carrosserie was verwoest bij een crash op Man in 1950 en zijn motor werd gebruikt in de ERA-Delage. Flint en Edwards monteerden daarom de carrosserie van GP2 op GP1, plaatsten een Jaguar XK-motor en maakten er een sportwagen voor de weg van.

Het chassis van GP2 was niet langer nodig en werd in 1958 verkocht aan Jack Nicholson, die ook een Jaguar XK-motor installeerde en er een streamlined sportscar van liet bouwen. In 1965 werd de auto doorverkocht aan Peter Lee, die hem na een jaar doorverkocht aan Gordon Chapman, de man die zich wijdde aan een volledige restauratie naar ERA-specificaties.

Van museumstuk naar raceauto

Vanaf de jaren ’90 reed GP2 opnieuw in V.S.C.C.-evenementen. Na Chapmans overlijden in 1995 werd GP2 geërfd door zijn dochters en werd hij jarenlang een statisch museumstuk in Donington, later Silverstone Museum.

In 2021 kreeg Jolyon Harrison de kans om de auto te kopen. Hoewel hij er van buiten goed uitzag, was hij niet rijdbaar. Een tweede restauratie werd noodzakelijk en deze werd toevertrouwd aan James Baxter van Tip Top Engineering, een ERA-specialist.

Volgens Baxter was de auto bij aankomst in slechte staat:
"Het was een treurig museumstuk. De banden waren leeg, de motor zat vast, en eerdere restauraties hadden meer schade aangericht dan hersteld. Van buiten leek het een rijdende auto, maar van binnen was hij smerig en verwaarloosd."

Men besloot de auto terug te brengen naar zijn 1947-specificatie. De compressor werd vervangen door een Roots-supercharger en de motor werd hersteld naar de originele 1.500 cc. Kleine mechanische verbeteringen werden doorgevoerd om de betrouwbaarheid te verhogen.

Terug op het circuit

De herboren GP2 maakte zijn rentree tijdens de V.S.C.C. Prescott Hillclimb in augustus 2024. Het doel was simpel: de heuvel halen. Vervolgens deed hij mee aan Harewood, Mallory Park en de Goodwood Revival.

Volgens Baxter rijdt de auto fantastisch:
"De besturing is snel en direct. De versnellingsbak is trager dan de preselector van eerdere ERA’s, maar de remmen en vering zijn uitstekend. We moeten wennen aan het starten en rijden, maar dat komt vanzelf."

In 2025 zal GP2 een volledig V.S.C.C.-seizoen rijden, met Jolyon op de heuvels en James op de circuits.

De V.S.C.C.-racekalender start op 5 april in Silverstone, met Curborough op 4 mei en Wiscombe Park op 11 mei. GP2 is een auto om in de gaten te houden!

Tekst: Zack Stiling
Foto’s: James Baxter & Neil Kirby

Plaats een reactie, stel een vraag, geef uw mening, deel aanvullende informatie of start een discussie door de onderstaande velden in te vullen