Weer of geen weer: op pad met een Alfa Romeo RLS uit 1923

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Een Alfa Romeo laat zich niet tegenhouden door een beetje regen. 
Het is een grauwe oktobermiddag op het Nederlandse platteland. De lucht is grijs, het miezert en de wegen zijn nat. Niet bepaald het weer dat je voor ogen hebt wanneer je met een meer dan honderd jaar oude Italiaanse sportwagen gaat rijden. De laatste keer dat we deze Alfa Romeo zagen, was tijdens de Mille Miglia in 2019. Toen scheen de zon boven Brescia en vormden de Italiaanse wegen het decor. Vandaag zijn het natte landweggetjes en Hollandse wolken. Maar de Alfa Romeo lijkt zich er weinig van aan te trekken.

Een Alfa Romeo van vóór Jano

Voor ons staat een Alfa Romeo RL Sport uit 1923, een derde-serie exemplaar met een bijzondere geschiedenis. Het is een auto uit de periode waarin Alfa Romeo zijn sportieve reputatie nog volop aan het opbouwen was. De RL was een ontwerp van Giuseppe Merosi, de ingenieur die al sinds de oprichting van A.L.F.A. in 1910 verantwoordelijk was voor de technische ontwikkeling. Vittorio Jano, die later met zijn beroemde 6C-modellen en Grand Prix-wagens het merk zou helpen grootmaken, moest toen nog van Fiat overkomen.

Onder de lange motorkap ligt een forse drieliter zescilinder. Op het eerste gezicht bijna een saaie motor, zeker vergeleken met de technisch verfijnde Alfa Romeo-motoren die later zouden volgen. Geen dubbele bovenliggende nokkenassen, maar een robuuste constructie met kopkleppen, bediend door stoterstangen. De oorspronkelijke RL Sport leverde ongeveer 71 pk, destijds bepaald geen bescheiden vermogen. Dit exemplaar beschikt bovendien over dry-sump smering, een techniek die ook bij de latere Super Sport werd toegepast.

Het koetswerk is minstens zo interessant. De karakteristieke V-vormige radiateur, de lange motorkap en de spatborden met hun opvallende knik en spitse uiteinden geven de auto een krachtig profiel. Hoewel er plaats is voor vier personen, oogt hij vanuit vrijwel iedere hoek als een echte sportwagen. Juist die combinatie maakt hem zo aantrekkelijk.

Veel overgebleven RL's zijn in de loop der jaren omgebouwd tot tweezits Targa Florio-specials. Begrijpelijk misschien, want de fabrieksracewagens behoren tot de beroemdste Alfa Romeo's uit deze periode. Maar wij zijn vooral blij dat dit exemplaar zijn karakter als sportieve vierzits toerwagen heeft behouden. Het geeft hem een elegantie die bij veel van die omgebouwde auto's verloren is gegaan.

Van de Targa Florio naar Australië

De sportieve reputatie van de RL werd al vroeg gevestigd. In 1923 won Ugo Sivocci met een speciaal gebouwde RL de Targa Florio op Sicilië. Het was een belangrijke overwinning voor Alfa Romeo, dat in deze jaren met coureurs als Antonio Ascari, Giuseppe Campari en Enzo Ferrari aan de start verscheen. Ferrari behaalde datzelfde jaar met een RL een overwinning op het Circuito del Savio, een wedstrijd die ook een bijzondere plaats inneemt in de geschiedenis van zijn latere steigerende paard.

Ons exemplaar, chassis 7639S, werd eind 1923 gebouwd en in januari 1924 samen met zustervoertuig 7638S naar Australië verscheept. Importeur was Overseas Motors in Melbourne, een van de pioniers die het Italiaanse merk op het Australische continent introduceerden.

De auto's arriveerden als rijklare chassis, compleet met motorkap, spatborden, verlichting en dashboard. De carrosserieën werden vervolgens vermoedelijk in Melbourne vervaardigd, naar voorbeeld van de Italiaanse fabrieksmodellen.

Volgens een bewaard gebleven krantenadvertentie waren de auto's oorspronkelijk bestemd voor deelname aan een rally door de Australische Alpen. Ze arriveerden echter te laat en werden daarom te koop aangeboden. In die advertentie werd al nadrukkelijk verwezen naar de sportieve Targa Florio-specificaties, hoewel de drielitermotor verschilde van de grotere motoren in sommige fabrieksracewagens.

Van de ongeveer 2.500 gebouwde RL's waren er 537 van de Sport-uitvoering. Tegenwoordig zijn er volgens de beschikbare documentatie minder dan twintig RL's bekend, waaronder slechts twee exemplaren van de derde-serie RLS. Dat maakt deze vierzitter tot een bijzonder zeldzame verschijning.

Een tweede leven

Na de Tweede Wereldoorlog werd de Alfa Romeo teruggevonden op een boerderij in Victoria. Een plaatselijke tandarts uit Warrnambool bewaarde de auto jarenlang, voordat hij in jaren 50 in de Parker collectie terecht kwam. Daarna in handen van de Australische verzamelaar Lance Dixon. En in de jaren 80 belandde hij in het York Motor Museum van Peter Briggs in West-Australië. In 2009 kwam hij in Noord-Ierse handen.

In 2017 verscheen de Alfa Romeo als advertentie op PreWarCar.com. Daar ontdekte de huidige eigenaar hem, een enthousiast Alfa Romeo-liefhebber die niet alleen de geschiedenis waardeerde, maar vooral plannen had om de auto daadwerkelijk te gebruiken. Op dat moment stond er ongeveer 43.000 kilometer op de teller. Een opvallend lage kilometerstand, mede verklaarbaar door de vele jaren die de Alfa in verzamelingen en musea had doorgebracht. Maar weinig kilometers betekenen niet automatisch weinig onderhoud. Mechanisch moest er veel gebeuren. 

De motor werd gereviseerd en ook aan de overige techniek werd uitgebreid gewerkt. Er gingen veel tijd, geld en vooral liefde in zitten. Met resultaat, want sindsdien heeft de Alfa Romeo heel wat kilometers afgelegd.

In 2019 nam de eigenaar met zijn gezin deel aan de Mille Miglia. De stickers met de namen van familieleden en de herinneringen aan het evenement zitten nog altijd op de auto. Ook op de beroemde kombaan van Montlhéry verscheen de Alfa Romeo, waar hij zich tussen andere vooroorlogse sportwagens uitstekend thuis voelde.

De zescilinder komt tot leven

Terug naar onze regenachtige oktobermiddag. Het is tijd om te vertrekken.

De startprocedure vraagt nog om enige aandacht. Eerst gaat de oliekraan open, vervolgens het contact aan. De elektrische benzinepomp begint hoorbaar te werken. Even de carburateurs vlotteren, een druk op de startknop en de grote zescilinder komt met een diepe brul tot leven.
Plotseling is de stilte van het Nederlandse platteland verdwenen.

Het motorgeluid is indrukwekkend. Een zware, mechanische klank die precies past bij het uiterlijk van de auto. Dit is geen lichtvoetige racewagen, maar een krachtige sportieve toerwagen. Ook technisch was deze derde-serie RL Sport voor zijn tijd een serieuze automobiel. Hij behoorde tot de eerste Alfa Romeo-modellen met remmen op alle vier de wielen, een belangrijke verbetering die vanaf september 1923 werd doorgevoerd.

Terwijl de regen op de carrosserie valt, wordt duidelijk waarom deze Alfa Romeo al meer dan een eeuw heeft overleefd. Zijn aantrekkingskracht zit in de combinatie van degelijke techniek, sportieve prestaties en die onmiskenbare Italiaanse vormgeving.

Gebouwd om te rijden

Misschien is het Nederlandse platteland niet de meest voor de hand liggende omgeving voor een Alfa Romeo uit 1923. Maar terwijl de auto door de regen verdwijnt, realiseren we ons dat het eigenlijk nauwelijks uitmaakt.

De Australische Alpen, de heuvels rond Brescia, de kombaan van Montlhéry of een natte polderweg in Nederland: deze Alfa Romeo voelt zich overal thuis zolang hij maar kan rijden.

Er wordt vaak gezegd dat Alfa Romeo om emotie draait. Na een middag met deze RL Sport begrijpen we weer waarom. Het zit niet alleen in het geluid, de techniek of de fraaie lijnen van de carrosserie. Het zit vooral in die brede glimlach van de bestuurder wanneer hij, ondanks de regen, weer achter het stuur kruipt.

Deze Alfa Romeo RLS uit 1923 is deze week te bewonderen én te koop op de stand van PreWarCar.com tijdens Auto e Moto d’Epoca in Bologna. Voor meer informatie over de auto verwijzen wij u graag naar de advertentie op PreWarCar.nl.

Tekst: Laurens Klein

Plaats een reactie, stel een vraag, geef uw mening, deel aanvullende informatie of start een discussie door de onderstaande velden in te vullen