Met de Mors V4 uit 1898 worstelend naar Brighton? Mwah… bijna!

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Nu de London to Brighton Veteran Car Run snel dichterbij komt, hebben we alvast een blik geworpen op de smakelijke deelnemerslijst van meer dan 400 voertuigen. Eén auto sprong er meteen uit: de Mors Dog Cart. We zagen dit bijzondere exemplaar voor het eerst eerder dit jaar tijdens de Yorkshire Veteran Car Run en waren meteen onder de indruk. Want dit is geen simpel onderstel met vier wielen – het is een doordacht ontworpen wagen uit 1898 met een V4-motor. Ja, je leest het goed: een V4, een echte viercilinder. Hoe zou het zijn om zo’n machine te rijden? We vonden het hoog tijd om dat eens verder uit te zoeken.

Het eerste dat we vonden was een oude tekening die de bediening uitlegt. Een hendel voor de brandstoftoevoer, een andere om handmatig benzine in de carburateur te voeren, een voor de luchtinlaat. Daarbovenop een hendel om de riem te spannen, eentje om de riem van poelie te wisselen, een handrem en tenslotte een voetrem. Dat zijn er al zeven – en waarschijnlijk vergeten we er nog een of twee – nog vóór je het stuur met twee handen vastpakt. Geen geringe uitdaging.
Maar een uitdaging waar de nieuwe Canadese eigenaar graag de schouders onder zet. Samen met veteranenspecialist Evan Ide werd de Mors uitgebreid getest om hem klaar te maken voor de Run van dit jaar. Beide heren zijn doorgewinterd in de wereld van de vroege automobielen, en toch verrast de Mors met zijn kalmte. Evan omschrijft hem als “één van de fijnst rijdende veteranen die ik ooit heb bestuurd – heel ontspannen, met indrukwekkend klimvermogen zelfs met vier inzittenden. Hij kruipt rustig in de hoge versnelling en pakt daarna weer moeiteloos op. De remmen zijn uitstekend bij lage snelheid, al moet je zoals bij elke vroege auto het tempo goed in de hand houden.”

Korte geschiedenis van de auto
Deze Mors zag het levenslicht in 1898, geleverd door Friswell Ltd. In juni 1899 stond hij op de Automobile Club Show in Richmond, waar Mr. Friswell zelf ermee een rally reed. Decennia later, in 1963, dook de auto opnieuw op in Ierland en belandde vervolgens in de collectie van de inmiddels overleden Robert Brooks, de bekende veilingmeester en liefhebber van vroege auto’s. Vorig jaar stak hij de Atlantische Oceaan over naar zijn huidige eigenaar.

Mors bouwde in 1898 bijna 200 V4-aangedreven wagens, maar zover bekend is dit de enige die de tand des tijds heeft doorstaan.

Het hart van de Dog Cart is de slim ontworpen V4. Toen we Evan vroegen wat hij van de motor vond, antwoordde hij direct: “De auto is een technisch wonder. De vier cilinders zitten vast aan een bronzen carter en, helemaal in Mors-stijl, hebben ze luchtgekoelde cilinders met watergekoelde koppen. Er is ooit een kleine ventilator toegevoegd om de achterste cilinders te koelen, en ik heb nog nooit last gehad van oververhitting.”
Evan gaat verder: “Mors ontwikkelde een ingenieus en vooruitstrevend inlaatsysteem. Elke cilinder heeft zijn eigen gasklep bij de inlaat, en sierlijk gebogen pijpen leiden naar een centrale plenum. Eén enkele kamer voedt vier aparte kanalen, elk met dezelfde lengte – ook de uitlaat is zo ontworpen. Daarmee loste Mors een bekend probleem op bij meer-cilinder motoren met atmosferische inlaatkleppen, waarbij terugslag het mengsel kon verstoren. Door de inlaten gescheiden te houden, loopt de motor opmerkelijk soepel.”

Hij voegt eraan toe: “Zoals de meeste Mors-wagens had ook deze oorspronkelijk een make-and-break-ontsteking, aangedreven door een laagspanningsdynamo. Die dynamo zorgde niet alleen voor de vonk, maar laadde ook de startaccu op – zeer vooruitstrevend voor die tijd. Helaas werd het systeem ooit vervangen door een trembler-ontsteking, maar ik werk eraan om de originele installatie terug te brengen. Als iemand ooit een Mors-dynamo heeft gezien, hoor ik dat dolgraag.”

Sinds de aanschaf had de Mors slechts wat zorgvuldige afstellingen nodig en een terugkeer naar luchtbanden in periode-stijl. Zoals bij alle veteranen is er altijd wat te doen, maar het doel is duidelijk: de London to Brighton Run.

De Mors uit 1898 start met nummer 20 tijdens de London to Brighton Veteran Car Run 2025. Hij vertrekt op zondag 2 november om 6:56 uur vanuit Hyde Park. Wij kunnen niet wachten om hem in actie te zien!

Tekst van Laurens Klein

Plaats een reactie, stel een vraag, geef uw mening, deel aanvullende informatie of start een discussie door de onderstaande velden in te vullen