Vliegtuig zonder vleugels – een originele 1921 Leyat Hélica 2H Conduite Intérieure

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Er zijn musea waarvan je denkt dat ze compleet zijn, dat er niets meer aan de collectie toegevoegd hoeft te worden en dat ze vooral moeten blijven zoals ze zijn. Het Louwman Museum in Den Haag is zo’n plek. Toch zijn ze er opnieuw in geslaagd ons te verrassen – en zelfs te verleiden tot een nieuw bezoek. De reden? Een bijzondere toevoeging aan de collectie: een originele 1921 Leyat Hélica 2H Conduite Intérieure.

De meesten kennen ze als de propellerauto’s. Tijdens het Festival of Slowth afgelopen mei was er een replica te zien, waarvan wij de startpoging hebben gefilmd (hier te zien). Dat was al bijzonder, maar nu gaat het om een authentiek exemplaar.

De Hélica in Den Haag is chassisnummer 004. Marcel Leyat bouwde en gebruikte de auto aanvankelijk zelf als ontwikkelingsvoertuig, maar verkocht hem al snel aan de familie Peugeot voor privégebruik. De kleinzoon van de eerste eigenaar vond het na ruim een eeuw tijd om dit unieke stuk techniek met het publiek te delen. Via een man die in de jaren zestig al eens een replica bouwde, werd het Louwman Museum benaderd – en zo kwam de Hélica uiteindelijk in Den Haag terecht.

Bij zijn introductie in 1913 kreeg de Hélica al snel de bijnaam “vliegtuig zonder vleugels”. Niet verwonderlijk, met die grote propeller voorop. De propeller, aangedreven door een luchtgekoelde tweecilinder, zorgde voor de voortstuwing van de vierwielige auto. Daardoor waren versnellingsbak en koppeling overbodig. Net als een achteruit, al is dat met een gewicht van slechts 250 kilo geen probleem. Het stuurwerk gebeurt via de achteras, terwijl de vooras trommelremmen heeft die met dubbele pedalen worden bediend.

Na jaren van experimenteren presenteerde Leyat in 1921 zijn eerste productiemodel. Op de Parijse autosalon meldden zich zo’n 600 geïnteresseerden, maar uiteindelijk werden slechts 30 auto’s gebouwd. Naar verluidt zijn er nog drie bewaard gebleven. Het exemplaar in het Louwman Museum is uniek: de enige Hélica met een gesloten carrosserie, een Conduite Intérieure.

De Louwman-collectie heeft de reputatie een bewegend museum te zijn. Wij hopen dat ze die reputatie waarmaken en ook deze Hélica tot leven zullen wekken – en dat we er met de camera bij mogen zijn!

De 1921 Leyat Hélica is vanaf nú te bewonderen in het Louwman Museum in Den Haag. Een aanrader voor iedereen die denkt dat hij alles al gezien heeft.

Tekst van Laurens Klein

Plaats een reactie, stel een vraag, geef uw mening, deel aanvullende informatie of start een discussie door de onderstaande velden in te vullen